سرخط خبرها
خانه / هلال احمر خراسان شمالی / توسعه شبکه امداد هوایی کشور در دولت یازدهم بی‌سابقه بود

توسعه شبکه امداد هوایی کشور در دولت یازدهم بی‌سابقه بود

رئیس جمعیت هلال‌احمر در گفت‌وگو با پایگاه اطلاع‌رسانی دولت:

توسعه شبکه امداد هوایی کشور در دولت یازدهم بی‌سابقه بود/ در چهار سال گذشته بیشترین هماهنگی بین‌بخشی را شاهد بودیم

دکتر سید امیرمحسن ضیائی، رئیس جمعیت هلال احمر ایران است که بیش از ۲ سال، سکان هدایت مردمی‌ترین جمعیت ایران را عهده‌دار است. عملکرد موفقیت آمیز جمعیت از سویی و تسلط او به زبان‌های مختلف و جایگاه علمی او در مجامع بین‌المللی از سویی دیگر؛ موجب شده است تا تعاملات خوبی در این مدت بین ایران و نهادهای بین اللملی صورت گیرد و نمونه آن کاندیداتوری اصلی ایران برای نخستین‌بار برای تصدی پست نایب رئیسی فدراسیون بین‌المللی صلیب‌سرخ و هلال‌احمر در منطقه آسیا و اقیانوسیه است. همزمان با هفته دولت و با توجه به پایان یافتن دولت یازدهم؛ با او در خصوص عملکرد این جمعیت در چهار سال گذشته و برنامه‌های این جمعیت در دولت دوازدهم به گفت‌وگو نشستیم.

آقای دکتر به عنوان سوال اول محورهای اصلی فعالیت جمعیت هلال‌احمر در کشور چیست و در چه جایگاهی قرار دارد؟
جمعیت هلال‌احمر جمعیتی غیردولتی، خیریه  و مردم نهاد است و یکی از ۱۹۰ جمعیت ملی صلیب سرخ و هلال احمر است.  اهداف و اصول و ارزش‌هایش در همه جای دنیا یکسان است. کنوانسیون‌های بین‌المللی این NGO را حمایت می کنند و جنبه قانونی به آن داده‌اند. بزرگترین سازمان بشر دوستانه با پایه داوطلبی است و به طور معمول اهدافشان متناسب با نیازهای جامعه شان است. مثلا در جایی که وضعیت نظام سلامت زیاد خوب نیست جمعیت ها به سمت توسعه نظام سلامت می روند. در واقع هدف کمک به مردم است و بنا به نیاز جوامع به آن ورود پیدا می کنند. ضمن اینکه کارهای دیگر هم انجام می دهد اما در یک یا دو بخش برجسته‌تر عمل می‌کنند. جمعیت هلال احمر ایران دارای تنوع ماموریتی زیاد است و جمعیت هلال احمر کمتر کشوری به این میزان تنوع فعالیت دارند که به نیاز جامعه نزدیک باشد و این بار بزرگی از جامعه بر می‌دارد و به همین علت مورد اقبال است.

دلیل تنوع فعالیت زیاد جمعیت هلال احمر در ایران چیست؟
یکی از دلایل آن فعالیت طولانی بیش از ۹۶ سال و پایگاه اجتماعی این جمعیت است. مردم کشورمان به امور خیریه توجه زیادی دارند و از سویی دیگر جمعیت هم خودش را با نیاز جامعه نزدیک کرده که مردم به او احساس نیاز کنند و این مزیتی است برای جمیعتی که فعالیت اجتماعی می کند. مثلا خدمت بزرگ پاسخ به سوانح و حوادث است. در ایران سازمان پاسخگویی به غیر از هلال احمر در فاز اول وجود ندارد. بقیه دستگاه ها کمک می‌کنند ولی ماموریت اصلی به خصوص حوادث طبیعی به این جمعیت برمی‌گردد. در قانون تشکیل جمعیت نیز آمده است. اساسنامه جمعیت در مجلس است. در خیلی از کشورها این گونه نیست و این ماموریت را قانون به این جمعیت سپرده است.

عملکرد جمیعت هلال احمر در دولت یازدهم در مقایسه با دولت های قبل از آن چگونه است؟
جمعیت هلال احمر در چهار سال گذشته سعی کرده در وظایف اصلی اش که پاسخ به سوانح و حوادث است سریع تر، با کیفیت بالاتر عمل کند و با تقویت زیرساخت های مربوطه بتواند به صورت کامل پاسخگو باشد.  از سویی دیگر کاهش آسیب های اجتماعی  نیز از دیگر مواردی است که جمعیت هلال احمر در دولت یازدهم به آن توجه کرده است. مساله بعدی که در دولت یازدهم شاهد آن بودیم موضوع ورود جمعیت به برنامه های اسناد بالادستی همانند برنامه ششم توسعه بوده است که پیش از این انجام نشده بود. این نشان دهنده توجه دولت به نقش و اهمیت جمعیت هلال احمر در افزایش تاب آوری کشور در برابر حوادث است.
شعار جمعیت هلال احمر در برنامه ششم توسعه «تاب آوری» است. تاب آوری یعنی آمادگی جامعه در برابر اتفاقاتی که برایش می افتد؛ به طوری که از وضعیت عادی خارج نشود. جامعه باید در برابر حوادثی مثل سیل، زلزله و طوفان آمادگی داشته باشد و  بدون اینکه در سیستم حیات عادی اش دچار مشکل و زنجیره اقتصادی اش دچار مشکل شود به زندگی عادی ادامه دهد؛ این مفهوم  تاب آوری است. بر این اساس به مفهوم تاب آوری در چهار سال گذشته توجه بیشتری شده است به طوری که چشم انداز جمعیت این است که جامعه تاب آور، آماده و ایمن برای پاسخگویی به حوادث داشته باشد.

این در واقع از موضوعاتی است که در دولت یازدهم به آن توجه شده است و البته موضوعی بی انتهاست و هرچه قدر ادامه داشته باشد جامعه می تواند تاب آوری بیشتری داشته باشد. تاب آوری بخش های مختلف دارد. بخشی از آن شامل تاب آوری فیزیکی است یعنی فیزیک محیط مستحکم و مقاوم باشد.  ساختمان پلاسکو اگر مقاوم بود بخشی از خسارت وارد شده به آن کمتر می شد. بخش دیگری از تاب آوری محیطی و بقیه اجتماعی است و مهمترین رکن آن  تاب آوری اجتماعی است که جزء ماموریت جمعیت است و آموزش هایی  در این زمینه انجام شده است.
البته نحوه آموزش به این گونه نبوده که با یک بار آموزش ماموریت جمعیت به پایان برسد، بلکه به گونه ای است که مطمئن شویم این مساله نهادینه شده و تغییر رفتار از سوی مردم صورت گرفته است؛ چرا که فقط دادن آموزش کافی نیست. اتفاقی که در آموزش می افتد باید تغییر رفتار آموزش گیرنده باشد و این تغییر رفتار باید ماندگار باشد و فراموش نشود.  کمک به حفظ و ارتقای سرمایه اجتماعی یکی از مواردی است که در برنامه ششم توسعه به آن تاکید شده است. سرمایه اجتماعی برای جامعه ای که می خواهد پیوسته و همبسته باشد اهمیت دارد و این مساله بخشی از این تاب آوری است و هر چه کمتر شود به سمت آسیب می رویم. با افزایش سرمایه اجتماعی بسیاری از مشکلات از جمله آلودگی هوا، مشکلات محیط زیست و بحران آب کاهش پیدا می کند.  افزایش فعالیت های داوطلبانه در جمیعت هلال احمر بخشی از این سرمایه های اجتماعی است.
دومین ماموریت جمعیت در برنامه ششم، توسعه شبکه امداد و نجات و اقدامات پیشگیرانه و  آمادگی برای پاسخگویی صحیح است. پیشگیرانه مساله مهمی است. دستگاه های ما عادت کرده اند که هر زمان مشکلی به وجود بیاید بروند پاسخ بدهند ولی اگر به قبل از آن فکر نکنیم هیچ کدام از پاسخ هایمان فایده ای ندارد. همیشه درمان با هزینه های بیشتر همراه است.  در واقع پیشگیری و کاهش خطر که فازهای قبل از پاسخ است اگر درست انجام شود پاسخ شما درست و به موقع است و کیفیت دارد و در غیر این صورت فایده ای ندارد.

این مساله نیازمند همکاری همه سازمان هاست؟
بله. اما جمعیت می تواند به عنوان یک محور و مدافع مردم باشد. جمعیت صدای مردم و مدافع گر است و می تواند به نیابت از مردم برود بگوید روی استانداردها تاثیر بگذار.  البته جمعیت نمی تواند دستگاه ها را ملزم کند مگر اینکه در استانداردها تاثیر بگذارد. مثلا در قانون سازمان تشکیل مدیریت بحران بیاید و تاثیر بگذارد. دوم اینکه صدای مردم را برساند. جمعیت امکانات و ابزار دارد. می تواند گزارش علمی منتشر کند و مثلا بگوید وضعیت ما در مورد این مساله امسال این گونه است. گزارش دهد و اعلام کند که مسئولین و  مردم بدانید برای زلزلله آمادگی نداریم و با آمار و گزارش علمی می تواند رصدخانه درست کند و یا از قدرت لابی گری استفاده کند. در انجمن مهندسان ایران حضور داشته باشد و تاثیر بگذارد و طبیعی است که آمادگی خودش را هم مبتنی بر ریسک مرتب بالا برد.  اگر بداند مشکل اصلی ما در سیل است آمادگی اش را در آن زمینه بالاتر ببرد. این می شود آمادگی مبتنی بر ریسک. این ها مجموعه کارهای پیشگیرانه است و قبل از اینکه پاسخ بدهیم کار را انجام داده ایم.
در برنامه ششم توسعه اقدامات پیشگیرانه مورد توجه قرار گرفته است. چون خطر همیشه هست و تفاوت جامعه توسعه یافته و کمتر توسعه یافته این نیست که خطر است مهم میزان آسیب پذیری است و  این تفاوت را ایجاد می کند که زلزله هفت ریشتری در یک کشور صدهزار کشته می دهد و در کشوری دیگر دو کشته می دهد. این آسیب پذیری از میزان تاب آوری می آید. زلزله در کالیفرنیا به فاصله دو روز بعد از زلزله بم اتفاق افتاد و میزان آسیب پذیری در کشورمان با آنجا قابل مقایسه نیست.  یاد گرفتن درسهای گذشته هم مساله ای که مورد توجه جمیعت است. زلزله آمد، سیل آمد اما باید بررسی شود کجای کار ایراد داشته است و نهایتا افزایش آگاهی های عمومی محور سوم است. ما باید برای پنج سال آینده به این موارد پاسخگو باشیم.

چالش های اجرای برنامه ششم برای جمعیت چیست؟
یکی از مهمترین آن منابع است. راهکارمهم افزایش منابع نیز از تغییر نگرش حاصل می شود. یعنی اگر می خواهیم جامعه ای آماده داشته باشیم باید به آن فکر کنیم و هزینه کنیم. دوم مدیریت است. تیم مدیریتی و هدایت این تیم باید کارشناس و علمی باشند و سومی برنامه مناسب سخت افزاری و نرم افزاری است.

دولت یازدهم چقدر در این زمینه کمک کرد؟
یکی اینکه این موضوع تبدیل به قانون شد. این با کمک دولت بود و تا کارگروه های دولت آن را نمی پذیرفتند به اینجا نمی رسیدیم. اینکه نقش جمعیت در برنامه بیاید بی سابقه بوده است و این مساله نتیجه تلاش کارگروه دولت است.  نکته بعدی افزایش سرمایه اجتماعی بوده است است. جمعیت در این زمینه برنامه دارد؛ بخشی از آن به فعالیت های ترویجی مربوط به مواد مخدر بوده است و همکاری های زیادی با ستاد مبارزه با مواد مخدر  صورت گرفت و کمپین های نه به مواد مخدر یکی از آنها بوده است. در این دوران مراودات زیادی نیز با سازمان جوانان داشته ایم.
نکته بعدی اینکه ما در مورد موضوعاتی که جامعه را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد حساس هستیم. در حال حاضر دومین عامل مرگ و میر در کشورمان مربوط به تصادفات است. جمعیت حضور فعالی در این زمینه داشته است. واقف هستید که جمعیت ۹۵۰ پایگاه در بین جاده ها دارد و این باعث می شود سرعت بیشتری در خصوص حوادث ترافیکی داشته باشد. در زمینه تصادفات بخشی از آن به عامل انسانی یعنی رفتار و مهارت راننده بر می گردد و بخشی دیگر به جاده و کیفیت اتومبیل ها بازمی گردد.  جمعیت در جاهای مختلف وارد شده است که کمپین نه به تصادفات که هر ساله در نوروز اجرا می شود از آن جمله است؛ چراکه در حال حاضر نیاز جامعه است و ممکن است این مساله تا ۱۰ سال دیگراز اولویت جمیع خارج شود.
از سویی دیگر یکی از عوامل بزرگ مرگ و میر در کشور ما بیماری های قلبی است و این مساله به مشکلاتی در سبک زندگی در ایران بازمی گردد. جمعیت در این موارد هم تاثیرگذار است.  جمعیت می تواند در کنار وزارت بهداشت با آموزش و فرهنگ سازی تغییر رفتار ایجاد کند. یکی از اصول جمعیت کمک به سلامت انسانهاست.

به تصادفات جاده ای اشاره کردید. مهمترین دغدغه شما در جمعیت هلال احمر چیست؟
همکاری بین بخشی است.  در دولت یازدهم همکاری بین بخشی بیشتر به نسبت دوره های قبل بین جمعیت، راهداری، پلیس و اورژانس برقرار بوده است و با این حال نیازمند همکاری های بیشتری هستیم.  در واقع در این دوران شاهد کمترین تخلفات کاری بودیم و هم اینکه بیشترین هماهنگی را داشتیم.  در حال حاضر جمعیت در همه جاده ها به دوربین مجهز است و کوچکترین اتفاق قبل از اینکه به ما اطلاع داده شود توسط این دوربین ها دیده می شود و می توانیم همزمان با امکانت زمینی و هوایی امدادرسانی کنیم.
یکی از نکات مثبتی  که در دولت یازدهم در جمعیت شاهد آن بودیم تکمیل شبکه امداد هوایی کشور در دولت یازدهم بود.  ما از ابتدای انقلاب ۱۴ هلی کوپتر برای امداد داشتیم و این در دو سال اخیر به ۲۴ رسیده است و در واقع ۱۰ فروند به آن اضافه شده است و برنامه ریزی شده تا در یکی دو سال آینده به ازای هر استان یک بالگرد داشته باشیم. البته تنها  بالگرد مهم نیست و باید ظرفیت تعمیراتی آن نیز درست باشد. در حال حاضر همه بالگردهایمان عملیاتی است و این نیازمند مدیریت خوب بود که خوشبختانه در این دولت اتفاق افتاد.
دوم کاهش زمان پاسخ به حوادث است که مهم است. در واقع از زمانی که حادثه اتفاق می افتد تا زمانی که نیروهای امداد به حادثه می رسند هر چه کوتاه تر باشد شانس کاهش مرگ و میر ناشی از حوادث بیشتر است. خوشبختانه در چهار سال گذشته این زمان کاهش پیدا کرد و تحقق این مساله به دلیل نیروهای واکنش سریع بود.  نجاتگرها باید دوازده مهارت داشته باشند که هر کدام از آنها در یک زمینه است. برخی در سیل، برخی در تصادف و غیره نیروهایی تربیت شدند که هر حادثه ای اتفاق بیفتد این توانایی را دارند که در کوتاه ترین زمان امدادرسانی کنند.
تقویت نیروهای امدادی از دیگر نکات مثبت در چهار سال گذشته بوده است.  به تیمهای ۵۰۰ نفره ۴۰ هزار ساعت آموزش داده شد  و این نیروها به صورت ۲۴ ساعته آمادگی امدادرسانی دارند. مساله دیگر ارتقای کیفیت مدیریت، وصل شدن به شبکه امداد هوایی، تامین شدن ابزار مورد نیاز آنها بود که با همه مشکلات در دولت یازدهم اجرایی شد و از همه مهمتر این که برنامه ریزی شده تا پایان امسال تمام شهرهای بالای ۱۰۰ هزار نفر به این تیم ها مجهز می شوند و از ۵۰۰ نفر به ۳۵۰۰ نفر افزایش پیدا کند. در واقع در هر جایی که پایگاه داریم از این افراد استفاده می شود. البته پیش از اینکه نیروهایمان را افزایش دهیم  هم اکنون نیز جمعیت هلال احمر از سایر دستگاه ها زودتر به حوادث میرسد.

به توسعه شبکه های امداد هوایی اشاره کردید. در دوران تحریم چه مشکلاتی داشتیم؟
همه این هلی کوپتر ها بعد برجام است. هلی کوپتر تاییدش از هواپیما سخت تر است چرا که وسیله دوگانه است و می شود به راحتی تبدیل به سلاح شود. بعد از برجام با شرکت های تولیدکننده بالگرد زیادی مثل ایرباس ارتباط داشتیم و پیش از این هم در تعمیرات هم در خرید با مشکل روبه رو بودیم.

برنامه های پیش روی جمعیت هلال احمر چیست؟
طرح ملی خادم یکی از برنامه های جمعیت است و درواقع به معنای خانواده آماده در برابر مخاطرات است. این طرح از یکسال پیش با ۲۵۰ هزار خانواده شروع شد و هدفگذاری شده است تا ۴ سال آینده  ۲۵ میلیون خانواده ایرانی را در برابر خطر و حوادث آماده تر کنیم. حداقل در این مدت باید ۱۲ بار به هر خانواده مراجعه شود و ارزیابی می شود که چقدر خانواده آماده تر شده است و خانواده را در نظر گرفته است که به صورت ریشه ای تر اثرگذاری شود. با این آموزش تا سال ۱۴۰۰ تقریبا همه خانواده های ایرانی آموزش داده می شوند.
نکته بعدی تشکیل خانه های هلال  با هدف گسترده تر کردن شبکه جمعیت در کشور است. در مرحله اول در روستاها و در مرحله بعدی در همه کشور است و در هر محله این خانه ها را خواهیم داشت. در واقع زمانی که حادثه ای اتفاق بیفتد این خانه ها اولین بخش هایی هستند که ورود پیدا می کنند. یعنی با آموزش همه مردم را به هم شبکه می کنیم. ما تشکیلات درست نمی کنیم ممکن است مسجدی با پایگاهی باشد و مهم این است که از خود مردم پایگاه داشته باشیم. یعنی شعبه کوچک در همه محله ها داشته باشیم.

جایگاه جمعیت هلال احمر ایران در جوامع بین المللی چگونه است؟
جمعیت هلال احمر در ایران در سطح بین الملل کارهای زیادی انجام شده است. جمعیت در جوامع بین المللی جمعیتی شناخته شده است و در خیلی شاخص ها جز اولین هستیم. در سطح پاسخ به حوادث جزء جمعیت های قوی هستیم و به ما استناد می کنند و در بسیاری  از کشورها از ما آموزش می گیرند یا کمک می خواهند. یا در زمینه جذب داوطلب نیز جمعیت جزء چهار کشور رتبه بالا در زمینه جذب نیروهای داوطلب است و رتبه بالایی حتی در مقایسه با کشورهای پرجمعیت همانند چین، ژاپن یا هند داریم و این سرمایه اجتماعی بزرگی است.  نکته آخر اینکه جمیت برای نائب رییسی فدراسیون بین اللملی از آسیا و اقیانوسیه انتخاب کردند که انتخابات آن در آبان ماه برگزار می شود و بزرگترین موقعیت بین المللی برای ایران است.

برای اولین بار است؟
بله  و دلیل آن به تلاش جمعیت، تغییر نگاه جمعیت ها به ایران و افزایش تعاملات در چند سال اخیر و از انزوا درآمدن ایران بعد از لغو تحریم های هسته ای است بازمی گردد. این انتخاب حاوی پیام صلح و دوستی است.  نکته مهمی که مدنظر داریم داشتن برنامه برای ۱۰ سال آینده این جمعیت است. برنامه ریزی می کنیم تا بدانیم جایگاه جمعیت در ۱۰ سال آینده چگونه است و می خواهیم کجا باشیم و چه اثرگذاری داشته باشیم. برنامه هایی که قابل گزارش دهی باشد و این برنامه ۱۰ ساله دو برنامه پنج ساله داریم که دوره اول آن از سال ۹۶ در حال اجرا است.
جمعیت متاسفانه در سالهای گذشته به سمت کارهای سطحی رفت و باید کارهایی کنیم که حرفه ای باشد. در سالهای گذشته بیشتر به سمت امداد و نجات رفته بودیم و فعالیت صلح و دوستی و بشردوستانه و  آموزش همگانی محدود شده بود و در واقع تلاش داریم زیرساختی تر عمل کنیم. در چند سال گذشته روابط بین بخشی را افزایش دادیم. اختیارات بیشتری به مجموعه ها دادیم تا کارهای سریع تر شود.

با این تفاسیر چقدر به استانداردهای جهانی نزدیک هستیم؟
ایران اغلب شاخص های استانداردهای جهانی را دارد و تا به حال از ۱۹۰ کشور، دو کشور توانسته اند همه شاخص های استاندارد را رعایت کنند که ایران سومی آن خواهد بود. ظرفیت های جمعیت ایران را بیشتر جمعیت های جهان ندارند. پیشرفت ایران در این زمینه تا جایی است که در رابطه با نیروهای واکنش سریعی که به آن اشاره شد از ایران درخواست شده تا آموزش هایی در این زمینه به سایر کشورها بدهد و در واقع از پیشرفت جمعیت ایران در این زمینه حیرت می کنند.

جمعیت هلال احمر چقدر ملزم به اجرای اقتصاد مقاومتی بود؟
یکی از جنبه های اقتصاد مقاومتی کاهش هزینه ها و توجه به ظرفیت های داخلی کشور است و در این مدت جمعیت به شدت هزینه هایش را کاهش داد ضمن اینکه به تولید داخل نیز توجه داشتیم. یکی از کارخانه های بزرگ جمعیت کارخانه نساجی و چادر و پتو است که ظرفیت این ها زیاد شده است. دیگر تهیه یا ساخت فیلتر همودیالیز است که به زودی خط تولیدش همراه با تکنولوژی می آید و در دو سال آینده ما از خرید فیلتر دیالیز در کشور بی نیاز می شویم و ظرفیت ارزی زیادی برای ما ایجاد می شود.
دیگر توجه به محصولات دانش بنیان است. اعلام کردیم هر محصولی داشته باشید حاضریم حمایت کنیم. یکی از اینها خرید هلی کوپتر در داخل کشور است که در این شرایط هم نگرانی بابت تعمیرات وجود ندارد و هم اینکه به خودمان به دانش فنی دست پیدا کرده ایم.

همچنین ببینید

ارمغان مهر میهمان دانش آموزان خراسان شمالی/ توزیع ۵۰۰ میلیون ریال اقلام مورد نیاز بین دانش آموزان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *